Trabzon Sürmene ilçesi sınırları içerisinde yer alan tarihi cami görselliğiyle göz kamaştırırken ahşap motifleriyle dikkat çekiyor.
Günümüze kadar herhangi bir kitabesine ulaşmayan Karacakaya Mahallesi Camii’nin, açılış beratına göre 1901 yılında inşa edildiği biliniyor. 125 yıldır özgünlüğünü büyük ölçüde koruyan yapı, 2002 yılında mahalle halkı tarafından onarıldı. Bu süreçte caminin kuzey cephesine iki katlı betonarme müştemilat eklendi ve betonarme bir minare inşa edildi.
Cami, 2019 yılında Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün yürüttüğü restorasyon çalışmasıyla kapsamlı bir yenilemeden geçerken bu çalışmalar çerçevesinde sonradan eklenen betonarme minare yıkılarak yerine taş minare yapıldı ve yapı, özgün mimari kimliğine uygun hale getirildi.
Hafif eğimli bir arazi üzerine kurulan ve çevresinde haziresi bulunan cami, kareye yakın dikdörtgen planıyla dikkat çekiyor. Kesme taş malzeme kullanılarak yığma teknikte inşa edilen yapı, doğu cephesindeki son cemaat yeri ve mahfil balkonu düzenlemesiyle öne çıkıyor. Ahşap tavanlar, geniş saçaklı kırma çatı ve alaturka kiremit örtü caminin mimari karakterini yansıtıyor.
Cami, iç mekanda ahşap tavan ve döşeme, geometrik ve bitkisel motiflerle süslenmiş mahfil korkulukları, sade taş mihrap ve ince işçilikli ahşap minber dikkat çekiyor. Harim duvarlarını süsleyen kalemişlerinde ayet kartuşları, çiçek motifleri, selvi ağaçları ve cami minyatürleri yer alırken yapılan restorasyonla Karacakaya Mahallesi Camii, hem ibadet hem de kültürel miras açısından bölgenin önemli tarihi yapıları arasındaki yerini korumayı sürdürüyor.
