Mantar zehirlenmelerinde gizli tehlike: "Pişirmek zehri gidermez"

Yağışların artmasıyla doğada kendiliğinden yetişen mantarların çoğalması, zehirlenme riskini de beraberinde getiriyor. Ölümcül mantar zehirlenmelerinin önemli nedenlerinden birinin amanita phalloides (köy göçüren) türü olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Türker Yardan, bu mantarın tüketilmesinden sonra zehirlenme belirtilerinin gecikmeli olarak ortaya çıkabildiğini söyledi. İlk aşamada bulantı, kusma ve ishal gibi şikayetlerin görüldüğünü belirten Yardan, belirtilerin genellikle 6-12 saat sonra başladığını kaydetti.

Hastalığın ilerleyen aşamalarında kişinin kendisini daha iyi hissedebildiğine dikkat çeken Yardan, bu geçici dönemin yanıltıcı olabileceğini ifade etti. Yardan, karaciğer ve böbrek hasarının 3-6 gün içerisinde belirginleşebildiğini belirterek, "Kişinin şikayetlerinin azalması, zehirlenmenin geçtiği anlamına gelmez. Bu nedenle mantar tüketimi sonrasında zehirlenme şüphesi oluştuğunda belirtilerin ortaya çıkması beklenmemelidir" dedi.

Zehirli mantarların çeşitli yöntemlerle zararsız hale getirilebileceği yönündeki inanışların yanlış olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Yardan, "Mantarların sirkeli veya tuzlu suda bekletilmesi, kaynatılması, iyi pişirilmesi ya da güneşte kurutulması zehirli maddeleri ortadan kaldırmaz. Zehirli mantarları görünüşlerinden, kokularından veya tatlarından güvenilir şekilde ayırt etmek mümkün değildir" diye konuştu. Bazı mantar türlerinin alkolle birlikte tüketilmesi durumunda da sağlık sorunlarına yol açabildiğini belirten Yardan, bu kişilerde çarpıntı, nefes darlığı, göğüs ağrısı ve baş dönmesi gibi belirtilerin görülebileceğini söyledi.

Doğadan toplanan mantarları tüketen kişilerin herhangi bir şikayetlerinin bulunmaması halinde dahi sağlık kuruluşuna başvurmaları gerektiğini vurgulayan Yardan, "Mantar zehirlenmesinde belirtilerin ortaya çıkmasını beklemek ciddi sonuçlara yol açabilir. Zehirlenme şüphesi bulunan durumlarda 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalı ve vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır" şeklinde konuştu.

Tüketilen mantardan geriye örnek kalması halinde bunun teşhis sürecine yardımcı olabileceğini belirten Yardan, mantardan kalan örneğin hastaneye götürülmesini önerdi. Aynı mantarı tüketen kişilerin herhangi bir şikayetleri olmasa bile mutlaka sağlık kontrolünden geçirilmesi gerektiğini kaydetti.

Ağır mantar zehirlenmelerinde karaciğer yetmezliğinin gelişebildiğini, bazı hastalarda ise karaciğer naklinin gerekebildiğini hatırlatan Yardan, erken müdahalenin hayati önem taşıdığını söyledi. Vatandaşların doğada kendiliğinden yetişen mantarlar yerine denetimli üretimle elde edilen kültür mantarlarını tercih etmeleri gerektiğini belirten Prof. Dr. Yardan, mantar zehirlenmesinin basit bir gıda zehirlenmesi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini sözlerine ekledi.