Eldemir: "Karadeniz ticareti savaşın dışında kalmalı"

Süleyman Ferşat Eldemir, Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle Karadeniz’de büyüyen deniz ticareti, lojistik, enerji, gıda, sigorta ve çevre risklerine dikkat çekti. Eldemir, Karadeniz’e kıyısı bulunan ülkelerin yanı sıra Birleşmiş Milletler, Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), Avrupa Birliği, Dünya Bankası, EBRD, BSEC, liman işletmeleri, armatörler, sigorta şirketleri ve iş dünyasının katılımıyla Samsun’da uluslararası bir "Karadeniz Ticaret ve Lojistik Güvenliği Zirvesi" düzenlenmesini önerdi. Eldemir, "Bizim amacımız tek başımıza çözüm üretmek değil; sahadaki gerçekleri ortaya koymak, ilgili tarafları aynı masa etrafında buluşturmak ve çözüm arayışını Samsun’dan başlatmak" diye konuştu.

Yaklaşık 100 gemi bekliyor

Karadeniz’deki tablonun en somut göstergelerinden birinin gemi yoğunluğu olduğuna dikkat çeken Eldemir, İMEAK Deniz Ticaret Odası’nın Ağustos 2026 verilerine göre Karadeniz limanlarının demir sahalarında, limanlarda ve tersanelerde yaklaşık 100 geminin beklediğini; bunların yaklaşık 35’inin Samsun, 22’sinin ise Sinop demir sahasında bulunduğunu belirtti. Eldemir, "Bu rakamlar bize sorunun artık münferit olaylar olmaktan çıktığını gösteriyor. Sorun artık yalnızca gemilerin vurulması veya seferlerin aksaması değildir. Bunun enerjiye, gıdaya, ihracata, sigortaya, lojistiğe ve çevre güvenliğine uzanan bir etkiler zinciri var" şeklinde konuştu.

Raporda dikkat çekilen başlıklardan biri de saldırılar sonrasında mürettebatı tahliye edilen, hasar gören veya kontrolsüz şekilde bekleyen gemiler. Eldemir, "Mürettebatın tahliye edilmesinin ardından kontrolsüz veya hasarlı bir geminin denizde kalması; diğer gemiler, kıyılar, limanlar ve çevre açısından da yeni bir risk oluşturabilir" açıklamasında bulundu.

Karadeniz’deki güvenlik sorunlarının enerji ve gıda tedarik zincirlerine de yansıdığına dikkat çeken Eldemir, özellikle kömür ve tahıl sevkiyatlarının yakından takip edilmesi gerektiğini belirtti. Türkiye’nin Rusya’dan kömür ithalatındaki gerilemenin yanı sıra Karadeniz üzerinden gerçekleşen buğday, mısır, ayçiçeği ve yem hammaddeleri ticaretindeki aksamaların lojistik ve maliyet baskısını artırabileceği ifade eden Eldemir, "Bugün bir geminin limana ulaşamaması, yarın sanayicinin enerji maliyeti, çiftçinin girdi maliyeti veya ihracatçının kaybı olarak karşımıza çıkabilir" ifadelerini kullandı.

Eldemir, açıklamalarının kamuoyunda endişe oluşturmak amacı taşımadığını belirterek şunları söyledi:

"Telaş oluşturmak istemiyoruz ancak yaşananları olduğundan küçük göstermek de doğru değil. Biz kamuoyunun durumun ciddiyetini bilmesini ve gerekli tedbirlerin zamanında alınmasını istiyoruz. Karadeniz’de bugün yaşanan güvenlik sorunu, yarının enerji, gıda, ihracat, sigorta ve çevre sorununa dönüşmeden harekete geçmeliyiz. Raporumuzda yer alan çözüm önerileri: ’Karadeniz Güvenli Ticaret Koridoru’ oluşturulması, ticari gemilerin güvenli seyrini sağlayacak uluslararası mekanizmaların geliştirilmesi, deniz ticaretinin yeniden başlatma planı hazırlanması, ticari gemiler için uluslararası sigorta ve reasürans mekanizması oluşturulması, hasarlı, terk edilmiş veya mürettebatsız gemiler için acil müdahale mekanizması kurulması, stratejik ve bozulabilir yükler için güvenli liman ve hızlı transfer mekanizmalarının geliştirilmesi ve Samsun merkezli ’Karadeniz Ticaret Erken Uyarı Merkezi’ kurulmasıdır. Samsun yalnızca krizin etkilerini yaşayan bir şehir olmamalı, çözümün konuşulduğu şehir olmalıdır. Karadeniz’in bütün ülkelerini, limanlarını, armatörlerini, sigorta kuruluşlarını, iş dünyasını ve uluslararası kurumlarını Samsun’da buluşturabiliriz. Karadeniz ticareti savaşın dışında kalmalıdır. Karadeniz’de ticaretin güvenliği için Samsun’da buluşalım."