AÜ’de "Yapay Arı Kolonisi ve Çoklu-Ajan Yönetim Mimarisi Konferansı"
Статья переводится на Русский, это может занять несколько секунд.
Akdeniz Üniversitesi Fen Fakültesi ev sahipliğinde gerçekleştirilen konferansta Yükseköğretim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Derviş Karaboğa, 2005 yılında literatüre kazandırdığı yapay zekâ alanında Türkiye’nin uluslararası ölçekte öne çıkan bilimsel çalışmalarından biri olan Yapay Arı Kolonisi (ABC) algoritmasını, çalışma prensiplerini ve farklı sektörlerdeki uygulama alanlarını anlattı.
Türkiye’nin en çok atıf alan makalesi
Yapay zeka optimizasyonunda önemli bir yere sahip olan ABC algoritmasının konu edildiği bilimsel makale, Türkiye’nin en çok atıf alan bilimsel makalesi olarak dikkat çekiyor. Dünya çapında ilaç tasarımından inşaat ve beton sektörüne, elektronik devre tasarımından farklı mühendislik uygulamalarına kadar geniş bir alanda kullanılan algoritma, Türkiye’nin bilimsel alandaki uluslararası başarıları arasında yer alıyor.
ABC algoritmasının temelleri
Konuşmasında doğadaki canlı sistemlerin işleyişinden ilham alan yapay zeka, hesaplamalı zeka ve sürü zekası yaklaşımlarını ele alan Prof. Dr. Karaboğa, ABC algoritmasının temellerini arıların duyusal algıları ve iletişim yöntemleri üzerinden açıkladı. Algoritmanın, Parçacık Sürü Optimizasyonu (PSO) ve Karınca Kolonisi Optimizasyonu (ACO) gibi diğer yöntemlerle karşılaştırmalı analizini de paylaşan Karaboğa, bu yaklaşımların farklı yönlerine değindi.
Dünyanın en çok atıf alanları arasında
Çalışmanın Türkiye’den çıkmış dünyada en çok atıf alan çalışma olduğuna değinen Prof. Dr. Derviş Karaboğa, "Çok basit ve sade görünen bu algoritmanın ilk raporu 2005 yılında yayımlandı. Bu çalışma şu anda ilgili listelerde 10 binin üzerinde atıf almıştır. Esasında başarılı bir modelin illa ki karmaşık olması şart değildir, yeter ki doğayı doğru modellesin ve işe yarasın. İnsanların işine yaradığı takdirde sadeliği hiçbir zaman bir dezavantaj oluşturmaz. Temel makalemiz 2007’de yayımlandı. Şu anda Web of Science (WOS) veritabanında Türkiye kaynaklı yaklaşık 1 milyon 400 bin civarında yayın bulunuyor. Bu yayınlar arasında çalışmamız en çok atıf alan makaleler içinde 17. sıralardadır. Daha üst sıralardaki yayınlar genelde yurt dışında araştırmalar yapan bilim insanlarımızın çalışmalarıdır. Yani bu algoritma, doğrudan Anadolu’dan, Türkiye’den çıkmış ve dünyada en çok atıf alan çalışmalardan biridir" dedi.
ABC Algoritmasının başarılarından dolayı ödüllerden bahseden Prof. Dr. Karaboğa, "Geçen sene ABC algoritmasının 20. yılı dolayısıyla uluslararası bir çalıştay düzenledik. WOS’ta taranan "Applied Soft Computing" dergisi 20. yıla özel bir sayı çıkartıyor; bu süreç halen devam ediyor ve önümüzdeki ay tamamlamayı planlıyoruz. Şu ana kadar bu sayı için 27-28 makale yayımlandı, toplamda 30-35’i bulacağını tahmin ediyorum. YÖK’ün tez merkezinde bir anahtar kelime taraması yaptığımda ise, bu konu üzerine Türkiye’de 100’ün üzerinde yüksek lisans ve doktora tezi yazıldığını gördüm. Araştırmacıların bu konudan haberdar olması ve üzerine çalışması Türkiye açısından oldukça sevindiricidir. Bu başarıların üzerine, 2023 yılında tarafıma TÜBİTAK Bilim Ödülü ve TÜBA Uluslararası Akademi Ödülü layık görüldü" diye konuştu.
ABC Anıtı’nda Türk tarihi imzaları
Yapay Zekanın ABC’si Anıtı’nda II. Göktürk Kağanlığından, Selçuklulara uzanan ince detaylar olduğuna değinen Prof. Dr. Karaboğa, "2023 yılı aynı zamanda Cumhuriyetimizin 100. yılıydı. Ödüllerin ve makalelerin sadece raflarda kalmaması gerektiğini, bunları gençlerimizin ve öğrencilerimizin motivasyonunu artıracak bir ilham kaynağına dönüştürmemiz gerektiğini düşündüm. Heykelcilik bölümüyle de görüşerek fakültenin önüne ’Yapay Zekanın ABC’si Anıtı’ adında bir anıt inşa ettik. Kayseri bir Selçuklu şehri olduğu için benim de önerimle anıtı 8 köşeli Selçuklu yıldızı formunda tasarladık. Tasarımda güneş aşağı doğru ışın vererek referans kaynağını gösterirken, tam ortada sallanma dansı yapan bir arı figürü yer almaktadır. Üzerindeki petek dokusu da soyut dünyaya geçişi ve algoritmayı simgelemektedir. Anıtın yüksekliği, Orhun Abideleri’ndeki Bilge Kağan Anıtı’nın boyu olan 3.90 metre olarak belirlenmiştir. Toplam 12 parçadan oluşan akış şeması bir yılı temsil etmekte; aynı zamanda arıların sabah başlayıp akşam bitirdiği ve milyonlarca yıldır süren bu sonsuzluk döngüsünü ifade etmektedir" ifadelerini kullandı.
Konuya özel sayı hazırlanıyor
Türkiye’den çıkmış bilimsel bir buluşun uluslarası bir dergide özel sayı olarak çıkacağının altını çizen Prof. Dr. Karaboğa, "TR Dizin’de yer alan yerel bir enstitü dergimiz de bu konuya özel bir sayı hazırlıyor, onu da inşallah yakında tamamlayacağız. İnşallah örnek teşkil edecek ve bundan sonra bunların sayısının artmasını ülkemiz adına dileyeceğiz" dedi.
Akdeniz Üniversitesi’nde ABC ile ilgili çalışma yapan hocalar var
Akdeniz Üniversitesi’nde ABC ile ilgili çalışma yapan iki öğretim üyesinin olduğuna değinen Prof. Dr. Karaboğa, çalışma yapan öğretim üyelerine teşekkür ederek, "Zamanında Türkiye’de ABC’yi hiç kimse kullanmazken, serüven esasında yurt dışında kullananlarla başladı. Çünkü birilerinin bundan haberdar olması gerekiyordu. Onun için hocalarıma teşekkür ediyorum" şeklinde konuştu.
Konferans, soru cevap bölümlerinin ardından Akdeniz Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Şükrü Özen ve Fen Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mustafa Alkan’ın Yükseköğretim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Derviş Karaboğa’ya teşekkür belgesi ve plaket takdim etmesi ile sona erdi.
Yapay zekâ destekli ve birçok yabancı dilde.

Комментарии
0 комментариевПока нет комментариев. Будьте первым.
















