Küresel enerji dönüşümünde şebeke ve finansman yatırımları COP31’de ele alındı

Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında, Limak Holding’in ev sahipliğinde ‘Sürdürülebilir Enerji Denklemi: Arz Güvenliği, Satın Alınabilirlik ve Hızlı Karbonsuzlaşma’ başlıklı uluslararası panel gerçekleştirildi.

Mavi Bölge’deki Türkiye Pavilyonu’nda düzenlenen oturuma eski İspanya Dışişleri Bakanı Ana Palacio, Bank of America Uluslararası Müşteri Stratejisi Başkanı Elif Bilgi Zapparoli, AtkinsRéalis Başkanı ve CEO’su Ian L. Edwards ile Limak Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ebru Özdemir katıldı.

COP31’in enerji ve ulaşım tematik günü kapsamında düzenlenen panelin moderatörlüğünü Atlantic Council Kıdemli Uzmanı Matthew Bryza üstlendi. Oturumda enerji dönüşümünün sanayi, altyapı ve finansman boyutları farklı sektörlerin deneyimleri üzerinden değerlendirilirken, yatırımların hızlandırılması için kamu ve özel sektörün üstlenebileceği roller tartışıldı.

Ebru Özdemir: "Enerji dönüşümünde finansman modellerini de yenilemeliyiz"

Limak Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ebru Özdemir, enerji dönüşümünde teknoloji yatırımlarının hızlandırılması ve yeni finansman modellerinin geliştirilmesi gerektiğini vurguladı. Mevcut hidroelektrik santrallerine güneş enerjisi kapasitesinin entegre edilmesini, şebeke bağlantılarından daha verimli yararlanılmasını sağlayabilecek bir uygulama örneği olarak değerlendiren Özdemir, özellikle büyük ölçekli enerji depolama yatırımlarının finansmanının önemine dikkat çekti.

Özdemir, şunları söyledi: "Enerji dönüşümünü hızlandırırken sanayinin rekabet gücünü ve enerji arz güvenliğini korumak zorundayız. Çimento gibi enerji yoğun sektörlerde emisyonları azaltmak yüksek maliyetli ve teknolojik açıdan zorlu bir süreç. Bu nedenle kamu-özel sektör iş birliklerini ‘PPP 2.0’ olarak tanımladığım yeni bir yaklaşımla ele almalıyız. Akıllı şebeke ve depolama yatırımlarında risklerin dengeli paylaşılması, yatırımcılar için öngörülebilir gelir modellerinin oluşturulması gerekiyor. Önümüzdeki 12 ay içinde atılabilecek somut adımlardan biri de gelişmekte olan ülkelerde büyük ölçekli batarya depolama projeleri için standartlaştırılmış, hızlı uygulanabilir bir finansman sözleşmesi geliştirilmesi olabilir."

Ana Palacio: "Gerçekçi ve pragmatik politikalara ihtiyaç var"

Panele katılan İspanya eski Dışişleri Bakanı Ana Palacio, Avrupa Birliği’nin enerji dönüşümündeki deneyimlerine dikkat çekerek iklim hedefleri, enerji güvenliği ve ekonomik rekabet gücü arasında denge kurulmasının önemini vurguladı. Palacio, şunları söyledi: "Avrupa’da iklim hedefleri, enerji güvenliği ve ekonomik rekabet gücünü birlikte sağlamanın düşündüğümüzden daha zor olduğunu gördük. Tam anlamıyla enerji bağımsızlığı gerçekçi bir hedef değil. Fosil yakıtlara bağımlılığı azaltırken farklı teknolojilere ve tedarik zincirlerine yeni bağımlılıklar geliştirebiliyoruz. Bu nedenle asıl önceliğimiz enerji kaynaklarını çeşitlendirmek ve kırılganlıklarımızı azaltmak olmalı. Elektrifikasyonu yaygınlaştırırken ekonominin bütün ihtiyaçlarının yalnızca elektrikle karşılanamayacağını da kabul etmeliyiz. Enerji dönüşümünde farklı teknolojileri birlikte değerlendiren, gerçekçi ve pragmatik politikalara ihtiyacımız var."

Elif Bilgi Zapparoli: "Finansmanda sermaye piyasalarının rolü artmalı"

Bank of America Uluslararası Müşteri Stratejisi Başkanı Elif Bilgi Zapparoli de paneldeki konuşmasında, yapay zekâ ve veri merkezlerinin büyümesiyle enerji talebinin arttığına dikkat çekerek enerji yatırımlarında kaynak çeşitliliğinin ve doğru finansman modellerinin önemini vurguladı. Zapparoli, şöyle konuştu: "Yapay zekâ ve veri merkezlerinin gelişimi, enerjiye olan ihtiyacı giderek artırıyor. Bu talebi tek bir enerji kaynağıyla karşılamak mümkün değil. Ülkelerin kendi koşullarına uygun, gerçekçi ve çeşitlendirilmiş enerji politikalarına ihtiyacı var. Diğer yandan enerji dönüşümünün finansmanını yalnızca bankalar üzerinden düşünmemeliyiz. ABD’de büyük ölçekli yatırımlarda sermaye piyasaları ve özel sermaye önemli rol oynuyor. Gelişmekte olan ülkelerde ise kamu-özel sektör iş birliklerine daha fazla ihtiyaç var. Burada temel mesele, risklerin kamu ile özel sektör arasında nasıl paylaşılacağı. Özel sektör yatırımcılarından bütün riskleri tek başlarına üstlenmelerini bekleyemeyiz. Enerji yatırımlarını hızlandırmak için finansman modellerini bu gerçekleri dikkate alarak geliştirmeliyiz."

Ian Edwards: "Enerji yatırımlarında uzun vadeli planlama şart"

AtkinsRéalis Başkanı ve CEO’su Ian L. Edwards, yapay zekâ ve veri merkezlerinin büyümesiyle elektrik talebinin hızla arttığını belirterek enerji altyapısının kısa ve uzun vadeli ihtiyaçlar doğrultusunda planlanması gerektiğini vurguladı. Edwards, "Yapay zekâ ve veri merkezleri gibi hızla büyüyen sektörlerin enerjiye bugün ihtiyacı var. Ancak enerji altyapısına yönelik büyük ölçekli yatırımların tamamlanması uzun yıllar alabiliyor. Örneğin nükleer enerji projelerinin geliştirilmesi yaklaşık 10 yıl sürebilir. Buna karşılık bu yatırımlar tamamlandığında onlarca yıl boyunca istikrarlı ve düşük karbonlu elektrik üretimi sağlayabilir. Bu nedenle enerji yatırımlarını yalnızca bugünün ihtiyaçlarına göre değil, uzun vadeli enerji güvenliğini ve artan talebi de dikkate alarak planlamalıyız" dedi.

Enerji yatırımlarında ortak altyapı ve finansman modelleri

Panelde, gelişmekte olan ülkelerde akıllı şebeke, enerji depolama ve sanayinin elektrifikasyonuna yönelik yatırımların finansmanını kolaylaştırabilecek modeller değerlendirildi. Yatırım risklerinin kamu ve özel sektör arasında paylaşılması, öngörülebilir gelir modellerinin geliştirilmesi ve kalkınma finansmanı kuruluşlarının bu süreçte üstlenebileceği roller ele alındı.

Sanayi bölgelerinde ortak batarya depolama sistemlerinin kurulması, atık ısıdan yararlanılması ve mevcut elektrik şebekesi bağlantılarının daha verimli kullanılması, yatırım maliyetlerinin azaltılmasına yönelik çözüm önerileri arasında yer aldı.

Oturumda ayrıca yeni enerji teknolojilerinin kurulumu ve işletilmesi için ihtiyaç duyulan nitelikli iş gücünün yetiştirilmesi, teknik becerilerin geliştirilmesi ve gençlerin bu alanlara yönlendirilmesinin önemi vurgulandı.