Devlet Memurları Sendikası Genel Başkanı Cengiz: "Doğru iş yerinin doğru zamanda, doğru uzmanlıkla ve koordineli biçimde denetlenmesini sağlayan bir sistemin kurulmasını istiyoruz"

Devlet Memurları Sendikası (DMS) Genel Başkanı Tuncay Cengiz, çalışma hayatı ve sosyal güvenlik alanındaki mevcut teftiş ve denetim yapısının yeniden ele alınması gerektiğini belirterek, "tek çatı altında denetim" anlayışına dayalı, uzmanlıkları koruyan ve koordinasyonu güçlendiren yeni bir denetim modelinin hayata geçirilmesi önerisinde bulundu. Cengiz, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Sosyal Güvenlik Kurumu bünyesindeki mevcut denetim yapısının görev ve yetki kesişmeleri, mükerrer denetimler, koordinasyon ve bilgi paylaşımındaki yetersizlikler ile insan kaynağının etkin kullanılamaması nedeniyle önemli bir reform ihtiyacı ortaya çıkardığını ifade etti. SGK’nın taşra teşkilatında 81 ilde görev yapan sosyal güvenlik denetmenlerinin rehberlik, denetim ve inceleme faaliyetleriyle kayıt dışı istihdamın, sahte sigortalılığın ve sosyal güvenlik mevzuatına aykırı uygulamaların tespit edilmesinde, kamu kaynaklarının korunmasında ve kamu zararlarının önlenmesinde önemli görevler üstlendiğine dikkat çeken Cengiz, denetmenlerin yalnızca kayıt dışı istihdamla mücadele eden bir denetim unsuru olmadığını vurguladı.

Cengiz, "Sosyal güvenlik denetmenleri, kayıt dışı istihdamla mücadele, il sınırlarını aşan iş kazalarının incelenmesi, sahte iş yeri ve sahte sigortalılık tespit ve soruşturmaları, asgari işçilik ön incelemeleri, anlaşmalı boşanma ve haksız aylık işlemlerinin tespiti ile hak sahiplerine ilişkin gelir ve durum araştırmaları başta olmak üzere çok sayıda kritik görev yürütmektedir. Bu görevler de sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliği açısından stratejik öneme sahiptir. Mevcut yapıda farklı denetim birimlerinin görev ve yetki alanları bazı noktalarda kesişiyor. Bu durum da aynı iş yeri veya olay hakkında benzer nitelikte birden fazla inceleme yapılmasına yol açıyor. Yaşanan bu süreçte de kamu personeli, zaman ve elbette kaynaklar mükerrer şekilde kullanılıyor. Bu durum da israfa neden oluyor" şeklinde konuştu.

Cengiz, çözüm olarak farklı denetim mesleklerinin uzmanlıklarını ortadan kaldırmayan ancak denetim süreçlerini ortak bir yapı altında bütünleştiren karma ve entegre bir denetim modelinin geliştirilmesini önerdi. Avrupa Birliği ülkelerindeki çalışma hayatı ve sosyal güvenlik denetimlerinin Türkiye’deki parçalı yapıdan farklı olarak konu bazlı uzmanlaşmış müfettişler eliyle yürütüldüğünü belirten Cengiz, Türkiye açısından özellikle İspanya ve İtalya’daki entegre denetim yapılarının, merkezi koordinasyon mekanizmalarının ve uzmanlaşmış denetim kadrolarının organizasyonunun incelenebileceğini ifade etti. Cengiz, önerilen dönüşümün yeni kadrolar veya yüksek mali kaynaklar gerektirmeden büyük ölçüde mevcut insan kaynağı ve altyapı kullanılarak hayata geçirilebileceğini belirtti. Cengiz, bu kapsamda yaklaşık 2 bin 500 sosyal güvenlik denetmeni, 900 iş müfettişi ve 400 sosyal güvenlik müfettişinin görev ve yetkilerinin etkin biçimde koordine edilmesiyle kısa vadede birleşik ve sürdürülebilir bir denetim sisteminin ilk aşamasının oluşturulabileceğini ifade etti.