Üsküp’te yangınları, depremleri ve savaşları atlatan Osmanlı mirası Sultan Murat Camii 6 asırdır ayakta

Osmanlı padişahı Sultan II. Murad tarafından 15. yüzyılda inşa ettirilen Sultan Murat Camii, Kuzey Makedonya’nın başkenti Üsküp’te en önemli Osmanlı eserleri arasında bulunuyor. Tarih boyunca birçok kez zarar gören cami, yangınlar ve depremlerin yanı sıra savaşların da izlerini taşıyor. 1689 yılında Üsküp’te çıkan büyük yangında ağır hasar gören cami, sonraki dönemlerde gerçekleştirilen onarımlarla yeniden ayağa kaldırıldı. Ardından 1963 yılında Üsküp’te meydana gelen 6.1 büyüklüğündeki depremde de hasar gören ve minaresinin bir bölümü yıkılan Sultan Murat Camii, farklı dönemlerde gerçekleştirilen restorasyonlarla aslına uygun korunarak bugünlere geldi. Tarihi caminin son kapsamlı restorasyonu ise Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) tarafından gerçekleştirildi. 2016 yılında başlayan restorasyon çalışmaları 2019 yılında tamamlandı. Caminin restorasyonunun ardından, tarihi yapı yeniden Üsküp’ün önemli sembollerinden biri haline geldi.

14 senedir Sultan Murad Cami’nde imamlık yaptığını ifade eden Liman İsmail, "14 senedir burada imamım. Burası Fatih Sultan Mehmet’in babası 2. Murat tarafından yapılmış. Sultan 2. Mahmud’un 200 senelik tuğrası da burada. Aynı iki tuğra da karşılıklıdır. Bu tarafta Camii’nin ilk boyası var. Türkiye İletişim Koordinasyon Ajansı (TİKA) tarafından 2019’da onarıldı. Bu kısımda caminin ilk boyası var. Bu boya, 400 senelik. Burada da 200 senelik bir başka levha var. İçerisinde Fetih suresinden bir Ayet-i kerime var. Levhada Ayet-i Kerime 4 defa tekrar edilmiş. 200 senelik ama kimin yazdığı bilinmiyor. Yugoslavya’da iki tane bu levhadan var. Birisi 2.Sultan Murad camiinde. Diğeri ise Bosna Hersek’te bir camide" dedi.

Türkiye’den Üsküp’e turistik amaçla gelen Melih Özmen, "Bunu ne kadar anlatabilirim kelimelerle bilemiyorum ama, öncelikle bu röportajı izleyenlerin, dinleyenlerin gelip görmelerini isterim. Ama kendi duygu ve düşüncelerimi söylemem gerekirse, ecdadımızın yüceliğini bir kere daha burada görmüş oluyoruz. Söylediğiniz gibi, 2. Murat yani Fatih Sultan Mehmet’in babası tarafından inşa edilmiş bu cami. Bir çok yangın ve deprem görmüş. Buna rağmen ecdadımızın bu birlik ve beraberlik ruhuyla beraber her seferinde amiyane tabiriyle küllerinden yeniden doğmuş bir camii. Hatta minareyi de gösterirseniz, minarenin üst kısmının 1963 yılında meydana gelen bir depremle yıkıldığı ve sonrasında tamir edildiğini görebilirsiniz. Camiinin içerisinde de TİKA tarafından 2019 yılında yapılan restorasyon öncesi ve sonrasına ait, caminin 500 yıl önceki hali ve 2019’da restorasyondan sonraki halini de görebilirsiniz. Adeta bir zaman tüneli içerisinde gezmiş oluyorsunuz. Camiye girdiğinizde hem o 500 yıl önceki dokuyu görebiliyorsunuz hem de 2019’daki restorasyon çalışmalarından sonraki halini görebiliyorsunuz" diye konuştu.

Özmen, "Manevi açıdan bu camiye girdiğimde, bahsettiğim gibi ecdadın o yüceliğini, hoşgörülüğünü, eli açıklığını bir kere daha gördüm. İçeride iki tane tuğra var. Hatta bir tane de levha var içeride. Yanlış hatırlamıyorsam o levhadan balkanlarda iki tane var. Levhada da Fetih suresinin bir ayeti var. Bunu görmek beni heyecanlandırdı. Bir zaman tünelinin içerisine girmiş gibi oldum. O eski Osmanlı dönemini, o zamanki estetik ve doku korunmuş olduğu için birebir yaşıyorsunuz. Birebir temas ediyorsunuz. Bu yönüyle Üsküp’e gelindiğinde Sultan Murad Camii’ni gezmenizi tavsiye ederim. Hatta şöyle bir not düşeyim, bu camii Sultan 2. Murad tarafından yapıldığı için Hünkar camii olarak da anılıyor" şeklinde konuştu.