"İklimin fren pedalı" metan gazı: Gençlere sıfır atık çağrısı

Bingöl Üniversitesi Coğrafya Bölümü Başkanı ve Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Doç. Dr. Fatma Esen tarafından verilen konferansta, yaklaşan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31), sıfır atık uygulamaları ve metan gazının iklim üzerindeki etkileri ele alındı.

Antalya’da 9-20 Kasım tarihleri arasında gerçekleştirilecek COP31 zirvesinde sıfır atığın gündeme alınacağını belirten Esen, bugüne kadar düzenlenen zirvelerde elektrik santralleri, fabrikalar ve ormanlar konuşulurken ilk defa sıfır atığın dünya gündeminin merkezine oturacağını ifade etti.

Küresel ısınmayla mücadelede metan gazının azaltılmasının önemine değinen Esen, "Dünya hızla ısınıyor, küresel ısınma hayatımızın bir gerçeği, dünyanın bir gerçeği. Bunda hızlı çözüm almanın yolu metan gazını azaltmak. O nedenle biz metan gazını iklimin fren pedalı olarak değerlendiriyoruz. Karbondioksit yüzlerce yıl atmosferde kalarak temizlenmesi oldukça güçken biz metan gazını kestiğimiz anda hızlı bir şekilde sonuç alıp dünyanın ısınmasını yavaşlatabiliriz" dedi.

İnsan faaliyetlerinden kaynaklanan metan gazı salımının önemli bir bölümünün atık depolama alanlarında oluştuğunu belirten Esen, bu salımın yüzde 20’sinin şehirlerde, özellikle atık depolama alanlarında meydana geldiğini söyledi.

Evsel atıkların doğru ayrıştırılmasının önemini anlatan Esen, "Mutfağımızda biz küresel dünyanın geleceğini belirliyoruz aslında. Eğer evimizdeki çöpleri doğru çöp kutusuna atacak olursak temiz enerji ve verimli bir toprağa dönüştürebilecekken biz onu karıştırarak diğer çöplerle bir araya attığımızda dünyanın zarar veren bir gaza dönüştürebiliriz" diye konuştu.

Mutfakta çöpe atılan bir elma kabuğunun diğer atıklarla birlikte oksijensiz ortamda kalması halinde metan gazı salımına neden olabileceğini belirten Esen, metan gazının karbondioksitten 80 kat daha fazla ısıtıcı etkiye sahip olduğunu ifade etti.

Türkiye’nin 2053 yılında net sıfır emisyona ulaşma hedefi doğrultusunda gençlerin önemli bir rol üstleneceğini belirten Esen, iklim hedefleriyle gençlerin kariyer planlamalarının örtüştüğünü söyledi.

Esen, "Bu hedef doğrultusunda aslında gençlere çok fazla iş çıkıyor. Çünkü bunlar tamamen onların yaşam döngüleri içerisinde sonuçlanacak bir takvim. Yani şu anki gençlerin kariyer takvimleriyle iklim takvimi aslında örtüşüyor. Bunu gerçekleştirecek olanlar şu anki bizim gençlerimiz" ifadelerini kullandı.

Yeni hedefler ve yasalarla birlikte farklı meslek gruplarının ortaya çıkabileceğine dikkat çeken Esen, "Metan denetçisi, karbon muhasebecisi ya da atık veri analisti gibi yeni meslek grupları aslında ülkemizde görünmeye başlayacak. O nedenle gençlerin hem çözümcül hem de kariyer planlaması noktasında buraya odaklanmasında fayda var diye düşünüyorum" dedi.