Böbrek hastalığında bilinçsiz protein kısıtlamasına dikkat

Böbreklerin süzme kapasitesinin azalmasıyla birlikte vücutta biriken üre ve azotlu atıkların yükünü hafifletmek için başvurulan diyet kısıtlamaları, kronik böbrek hastalarının tedavisinde kritik bir rol oynuyor. Ancak proteinin ne kadar azaltılması gerektiği sorusu, nefroloji dünyasında uzun süredir tartışma konusu olarak öne çıkıyor. Nitekim yapılan bazı bilimsel çalışmalar, 0,6 gram/kilogramın altındaki çok düşük proteinli diyetlerle beslenen hastalarda mortalitenin (ölüm oranının) artabildiğini gösteriyor. Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Medicana International İzmir Hastanesi Nefroloji Uzmanı Dr. Sinan Erten, protein kısıtlamasının temel amacının böbreği korurken kas kaybını önlemek olduğunu belirterek, "Diyalize girmeyen kronik böbrek hastasında aşırı proteini azaltmak faydalıdır; ancak protein ne kadar azsa o kadar iyi değildir. Amaç böbreğin yükünü azaltırken kas kaybını önlemektir" ifadelerini kullandı.

Kim ne kadar protein almalı

Protein kısıtlamasının neden yapıldığı ve hangi hastada ne kadar protein tüketilmesi gerektiği hakkında bilgi veren Uzm. Dr. Sinan Erten, "Protein yıkımıyla oluşan üre ve diğer azotlu atıklar, böbrek işlevi azaldığında birikir. Yüksek protein alımı glomerül içi basıncı ve hiperfiltrasyonu artırarak kalan nefronları zorlayabilir. Protein miktarını ve kaynaklarını düzenlemek, asit ve fosfor yükünün azaltılmasına da yardımcı olabilir. Günlük tüketilmesi gereken miktar açısından baktığımızda ise diyaliz almayan, stabil evre 3-5 kronik böbrek hastasında hedef genellikle 0,8 g/kg seviyesindedir. Seçilmiş, beslenmesi iyi ve yakın izlenen hastada 0,55-0,60 g/kg düşünülebilir. Hemodiyaliz veya periton diyalizi alan hastada ise bu oran genellikle 1,0-1,2 g/kg düzeyinde tutulmalıdır" açıklamasını yaptı.

Bilinçsiz kısıtlamalar ciddi kayıplara yol açabilir

Diyet kısıtlamasının yetersiz kalori alımıyla birleştiğinde vücutta ciddi kayıplara yol açabileceğini söyleyen Uzm. Dr. Sinan Erten, şu ifadeleri kullandı:

"Kronik böbrek yetmezliği olan bir hastada düşük proteinli diyetin en önemli potansiyel zararı, özellikle yeterli kalori alınmıyorsa, kas ve vücut proteinlerinin kaybına yol açabilmesidir. Bunun sonucunda güçsüzlük, kırılganlık ve protein-enerji malnütrisyonu gelişebilir. Ancak düşük proteinli diyet her hastada zararlı değildir. Diyalize girmeyen, beslenme durumu iyi ve metabolik olarak stabil seçilmiş hastalarda, yeterli enerjiyle ve yakın takiple uygulandığında böbrek hastalığının ilerlemesini yavaşlatmak amacıyla kullanılabilir. Risk; kısıtlamanın derecesine, hastanın başlangıçtaki beslenme durumuna ve eşlik eden hastalıklara bağlıdır."