UAEA Başkanı Grossi: "İran ile temas yok, bilgi yok"

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Grossi, UAEA Yönetim Kurulu’nun ajansın Viyana’daki merkezinde gerçekleştirdiği olağan toplantısının ardından basın toplantısı düzenledi. UAEA Başkanı Grossi, Suriye’de Esad döneminde inşa edilmeye çalışan reaktöre ve İran’ın nükleer programına ilişkin açıklamalarda bulundu. Suriye’nin Esad rejimi dönemindeki gizli nükleer programıyla ilgili bir soruya cevap veren UAEA Başkanı, "Suriye’de önceki hükümetin bir dizi gizli faaliyet yürüttüğü çok açık. Dünyanın ne yaptıklarını bilmesini istemiyorlardı" dedi.

Esad döneminde Deyrizor kentinde inşa edilmeye çalışıldığı duyurulan nükleer reaktöre ilişkin açıklamasında Grossi, "Bu tür reaktörlerin yapısal özellikleri itibarıyla doğrudan nükleer silah yapımında kullanılabilecek madde üretimi için çok verimli olduklarını biliyoruz. Elbette bu hiçbir zaman beyan edilmedi ve hep reddedildi. Niyetin ne olduğu hakkında konuşamayız ama bu, nükleer silahların yayılması açısından ciddi bir endişe kaynağı" diye konuştu.

Esad rejiminin devrilmesinin ardından derhal yeni yönetimle temas kurduklarını anlatan Rafael Grossi, "Baş denetçi Massimo Aparo ile birlikte oraya gittik ve bunları, birlikte ortaya çıkardık. Nerede olduğunu biliyorduk ancak daha önce erişilememişti. Duvarları yıkarak ve çok dar geçitlerden ilerleyerek bir keşif gerçekleştirdik. Orada bulunan herkes için duygusal bir an ve gerçekten sıra dışı bir deneyimdi" ifadelerini kullandı.

Suriye’deki malzemelerin artık güvence ve denetim altında olduğunu söyleyen UAEA Başkanı Rafael Grossi, "Gizli bilgiler olduğu için fazla ayrıntıya giremiyorum ama her yana dağılmış kutular vardı. İlerlemek için yol açmamız gerekiyordu. Denetçilerimiz her malzemeyi tek tek kayıt altına almak kolay olmadığı için, yeterli sayıda uzmanla oraya döndü ve rekor sürede işlemleri tamamladı. Şimdi kameralar kuruyor ve izleme düzeni oluşturuyoruz" şeklinde konuştu.

Grossi, Suriye’de tespit edilen malzemelerin ne olacağına yeni Suriye yönetiminin karar vermesi gerekeceğini söyleyerek, "İhraç mı edilecek ya da başka bir yol mu izlenecek bu konuda diğer hükümetlerle görüşmeler yapıyorlar. Bizim bir tavsiyemiz yok. Bizim için önemli olan, bu malzemenin UAEA’nın güvence ve denetimleri altında kalması" dedi.

İran’daki savaşın denetimlere engel olmadığını söyledi

Rusya’nın nükleer denetçilerin İran’a dönmesinin güvenli olmadığı görüşünde olduğu ve İran’ın da nükleer tesislere saldıran taraflardan UAEA denetçilerine güvenlik garantileri verilmesi gerektiğini savunduğuna dikkat çeken bir soruya Grossi, "Onlardan sorumlu kişi olarak güvenliklerini en başta ben düşünürüm. Kimseyi tehlikeye atmayacağımız açık" cevabını verdi.