Bir ilk: İzmit Körfezi’nin dip çamuru deniz canlılarına yuva olacak

Kocaeli Üniversitesi yürütücülüğünde, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Değirmendere Sualtı Topluluğu (DESSAT) iş birliğiyle "Kenar Etkisi" projesi hayata geçirildi. Dört aşamadan oluşan kıyı ve deniz ekosistemi restorasyonu çalışması kapsamında, Türkiye’nin farklı bölgelerinden gelen 8 seramik sanatçısı körfezden çıkarılan dip çamurunu işleyerek yapay resifler üretti.

19 Eylül’de su altına indirilecek

Hazırlanan sanat eserleri, 19 Eylül’de düzenlenecek programla su altı paraşütü sistemi kullanılarak körfezde 8, 13 ve 16 metre derinliklere yerleştirilecek. Dipten çıkan çamurun tekrar tabana kazandırılması yönüyle dünyada bir ilk olma özelliği taşıyan proje kapsamında, yapay resiflerin dayanıklılığı ve dip canlılarının bu yapılara tutunma süreçleri dalgıçlar tarafından 1 yıl boyunca bilimsel olarak takip edilip kayıt altına alınacak. Projenin başarılı olması halinde uygulamanın ülke genelindeki uygun alanlara yayılması hedefleniyor.

Kocaeli Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Öğretim Üyesi Fatoş Su Özkarataş, projenin 4 ayaktan oluştuğunu belirtti. Projenin ilk ayağında, Marmara Denizi Körfezi’nden çıkarılan dip çamurundan hazırlanan seramik çamuruyla Türkiye’nin farklı bölgelerinden gelen 8 seramik sanatçısının yapay resifler ürettiğini aktaran Özkarataş, hazırlanan eserlerin deniz tabanına yerleştirileceğini söyledi. Özkarataş, projenin ikinci ayağında ise pilot olarak belirlenen iki dere ağzına, kentten denize ulaşan atıkları tutmak amacıyla sanatsal enstalasyonlar yerleştirildiğini ifade etti. Özkarataş, "Amacımız, yalnızca sanatsal bir çalışma ortaya koymak değil, enstalasyonlarda biriken atıklarla kentin zamanla nasıl bir çöp alanına dönüştüğünü görünür hale getirmek. Projenin bir diğer ayağı ise iklim değişikliği nedeniyle denizden şehre doğru kaçmaya çalışan ve köprü altında sıkışan bir balığın tasvir edildiği kıyı enstalasyonu yer alıyor" dedi.

Özkarataş, proje kapsamında oyunculuk bölümü öğrencileri ve bir performans sanatçısının, denizden çıkarılan atıklar ve aynaları kullanarak performans gerçekleştirdiğini anlattı. Performansla izleyicilerin deniz kirliliğiyle yüzleşmesini hedeflediklerini belirten Özkarataş, Değirmendere’de başlatılan pilot çalışmanın ilerleyen süreçte geliştirilerek ulusal ve uluslararası düzeye taşınmasının hedeflendiğini söyleyerek şöyle konuştu:

"Körfez’de bertaraf edilmesi çok zor olan dip çamuru var. Bertaraf edilmesi güç olan çamuru dönüştürüp sanatsal malzeme haline getiriyoruz ve sonra tekrar denize yerleştiriyoruz. Dere ağızlarında da atık malzemelerle filtreleyici enstalasyonlar yapıyoruz. Biz denizden dönüştürdüğümüzü, denizdeki canlılara tekrar yuva olarak veriyoruz ve filtreleyici enstalasyonlar yapıyoruz. Kıyı performansları gerçekleştiriyoruz. Doğa meselesi bir ulus meselesi değil, ekonomi meselesi değil, etnik bir mesele değil, bir din meselesi değil. Hepimizi ilgilendiren bir mesele. Gidecek başka evimiz yok."